جدید ترین کتاب های انتشارات سطح ده زندگی
ورود | ثبت نام
تغییر فکر به فرایند بازسازی الگوهای ذهنی و نگرشها گفته میشود که بر اساس این اصل قدرتمند استوار است که افکار شما، واقعیت زندگیتان را شکل میدهند. این تغییر نگرش تنها یک مفهوم ذهنی نیست، بلکه یک مهارت عملی است که با تکیه بر انعطافپذیری مغز (نوروپلاستیسیته) قابل یادگیری و اجراست. اما سوال اصلی این است که چگونه میتوانیم افکار منفی و محدودکننده را شناسایی کرده و با استفاده از راهکارهای عملی، آنها را به افکاری سازنده تبدیل کنیم؟
این مقاله به طور کامل به بررسی مبانی علمی، روانشناختی و راهکارهای کاربردی برای تغییر افکار و حتی تاثیرگذاری مثبت بر دیگران میپردازد. برای یادگیری چگونگی در دست گرفتن کنترل ذهن و ساختن یک زندگی بهتر، با ما همراه باشید.
ویلیام جیمز، روانشناس مشهور، میگوید: «بزرگترین کشف نسل من این است که انسانها میتوانند با تغییر نگرش ذهنی خود، زندگی خود را تغییر دهند». این جمله یکی از عمیقترین حقایق زندگی را در خود دارد. تغییر افکار شما، میتواند جهان شما را تغییر دهد.
جهان ما شباهت جالبی به یک ماشین کپی دارد؛ هر چیزی که به آن تحویل دهید، همان را به شما باز میگرداند. تغییر افکار منفی به افکار زیبا و مثبت، میتواند کل زندگی شما را دگرگون کند. وقتی شما به هدفی فکر میکنید و رسیدن به آن را در ذهن خود ممکن میدانید، با اقدام مناسب، قطعاً به آن خواهید رسید. اما هنگامی که در ذهن خود میپذیرید که نمیتوانید کاری را انجام دهید، در عمل هم قادر به انجام آن نخواهید بود. اینکه شما چه چیزی را ممکن یا غیرممکن میدانید، کاملاً به قدرت باور شما بستگی دارد. این اصل که تمرکز شما واقعیت شما را میسازد، هسته اصلی قانون جذب است.
نگرش، ترکیبی از رفتارها، اخلاقیات و واکنشهای شماست که دنیای درونتان را نشان میدهد و تاثیر مستقیمی بر روش زندگی شما میگذارد. تغییر طرز فکر شما، اساس همه اتفاقاتی است که در زندگیتان میافتد. یک فرد معمولی منتظر است تا شرایط بیرونی، طرز فکر او را تعیین کند. اما حقیقت این است که صرف نظر از اتفاقات دیروز، امروز تغییر نگرش شما یک انتخاب شخصی است. به قول ویکتور فرانکل، روانشناسی که از اردوگاههای مرگ نازیها زنده ماند: «آخرین آزادی انسان این است که در هر شرایطی، نگرش خود را انتخاب کند».
موفقیت توماس ادیسون نه تنها به دلیل سختکوشی، بلکه به دلیل تغییر نگرش مثبت او بود. او در همه چیز بهترینها را میدید. او هزاران بار برای اختراع لامپ تلاش کرد و هر شکست را نه به عنوان یک بنبست، بلکه به عنوان یاد گرفتن یک راه اشتباه و نزدیکتر شدن به راهحل میدید.
ادیسون با استفاده از قدرت تخیل خود، هر شکست را به پلهای برای رسیدن به موفقیت تبدیل میکرد. واکنش او به سوختن کامل آزمایشگاهش در ۶۷ سالگی نیز شگفتانگیز بود. او به جای ناامیدی، خانوادهاش را صدا زد تا این “آتشسوزی زیبا” را تماشا کنند و سپس آزمایشگاه را از نو ساخت. کریس اورت، قهرمان افسانهای تنیس نیز میگوید: «آنچه بازیکنان خوب را از بازیکنان عالی متمایز میکند، نگرش ذهنی است. این نگرش شاید فقط روی ۲ یا ۳ امتیاز در یک مسابقه تاثیر بگذارد، اما همین امتیازهای مهم تفاوت بین برنده شدن و بازنده شدن است». این داستانها به ما نشان میدهند که تغییر زندگی با تغییر افکار ممکن است.
ذهن ما مانند یک باغچه است. اگر به علفهای هرز (افکار منفی) رسیدگی نکنیم، به زودی تمام فضا را میگیرند و جایی برای روییدن گلهای زیبا (افکار مثبت) باقی نمیگذارند. این بخش به شما کمک میکند تا الگوهای فکری و نگرشهایی را که ممکن است شما را عقب نگه دارند، شناسایی کنید.
رفتارهایی که در ادامه میآیند، هر کدام به تنهایی میتوانند نشان از طرز فکر غلط و در نتیجه نیاز به تغییر نگرش در شما باشند.
یکی از نشانهها این است که شما هیچ چیز جز نکات منفی را نمیبینید. وقتی کوچکترین اتفاق را هم در بدترین حالت ممکن تصور کنید، آن لحظه از زندگیتان را تباه کردهاید. تغییر افکار منفی به مثبت، دید شما را باز میکند و مانع لذت بردن از زندگی را از سر راهتان برمیدارد.
نشانه دیگر، تمایل به متهم کردن دیگران است. وقتی شما مسئولیت کارهایتان را خودتان بر عهده نمیگیرید، چطور انتظار نتایج خوب دارید؟ در چنین شرایطی، شما دیگران را نیز مقصر میکنید. این کار فقط قلب شما را پر از خشم، دلخوری و حسادت میکند.
آیا شما هم به صورت خودآگاه یا ناخودآگاه، همیشه در حال شکوه و شکایت هستید؟ شکایت کردن یعنی قبول نکردن واقعیت. این کار بار سنگینی از منفیگرایی و استرس همراه خود میآورد. وقتی شکایت میکنید، خودتان را به یک قربانی تبدیل میکنید. شکایت کردن شما را در یک ارتعاش پایین نگه میدارد، موضوعی که در قانون ارتعاش به آن پرداخته میشود.
دائما نگران همه چیز هستید. مشکلات قرار نیست طی یک شب حل شوند و همه چیز آن طور که شما میخواهید پیش برود. پس خودتان را نگران نکنید. فقط بر مسیری که در پیش گرفتهاید تمرکز کرده و عاقلانه رفتار کنید.
یک نگرش منفی اغلب باعث میشود شما در لحظه حال زندگی نکنید. شما از نظر ذهنی یا در گذشتهای که مدام آن را مرور میکنید، یا در آیندهای که از پیش آن را فاجعهبار تصور کردهاید، به دام افتادهاید. اگر فکر کردن به گذشته شما را به سمت نگرش منفی میبرد، باید سعی کنید آن را رها کنید. ما نمیتوانیم گذشته را تغییر دهیم، اما میتوانیم معنای آن را برای زندگیمان تغییر دهیم. این همان تغییر باورها در مورد گذشته است. نگران بودن برای آینده نیز، لذت امروز را از شما میدزدد.
این بخش به استانداردها و انتظارات درونی میپردازد که یک ذهنیت منفی را تغذیه میکنند.
این بخش، هسته علمی مقاله ماست. در اینجا از «چرایی» نیاز به تغییر فکر به «چگونگی» آن حرکت میکنیم و یک پایه علمی و روانشناختی برای راهکارهای عملی که در ادامه خواهد آمد، فراهم میکنیم.
شاید شگفتزده شوید اگر بدانید مغز شما دائما در حال تکامل است. مغز شما در طول زندگی، در پاسخ به یادگیری، تجربههای جدید و عادتهایتان، خود را تغییر شکل میدهد و قویتر میشود. این توانایی شگفتانگیز تغییر شکل «نوروپلاستیسیتی» یا انعطافپذیری عصبی نامیده میشود. اینکه مغز ما برای تغییر طراحی شده و ما میتوانیم چیزهای جدید یاد بگیریم، یکی از بزرگترین نعمت های خدا است. برای درک بهتر، مغزتان را مانند سختافزار یک کامپیوتر و ذهنتان را مانند نرمافزار آن در نظر بگیرید. تا زمانی که به سختافزار (سلامت جسم) رسیدگی شود، نرمافزار شما (ذهن و افکار) فرصت تغییر و بهروزرسانی را دارد. این یعنی تغییر افکار شما از نظر علمی کاملا ممکن است.
تکرار، مهمترین جنبه ایجاد مسیرهای جدید برای عادتها، رفتارها و الگوهای فکری است. یک اصل مهم در عصبشناسی میگوید: «نورونهایی که با هم شلیک میکنند، با هم سیمکشی میشوند». یعنی هر چقدر شما بیشتر کاری را تکرار کنید، مسیرهای ارتباطی بین سلولهای مغزی شما قویتر میشود. وقتی شما با تکرار یک فکر، باوری را در خود تقویت میکنید، تکان دادن آن تقریبا غیرممکن به نظر میرسد. این اصل تکرار، اساس بسیاری از تمرینها، از جملات تاکیدی گرفته تا روشهایی مانند اعداد تسلا برای ثروت، است.
مهم است که در مورد زمانبندی این تغییر باورها انتظارات واقعبینانهای داشته باشید. به طور متوسط، شکلگیری یک عادت جدید میتواند بین ۱۸ تا ۲۵۴ روز طول بکشد. این تغییر نگرش به زمان نیاز دارد.
مدل احتمال تفصیل (ELM) یک نظریه روانشناسی است که ۲ مسیر متفاوت برای تغییر فکر و نگرش را توضیح میدهد.
این مدل به ما نشان میدهد که چرا تکرار یک جمله تاکیدی بدون باور، ممکن است شکست بخورد. تغییر فکر پایدار، نیازمند درگیر کردن مسیر مرکزی، یعنی بررسی عمیق شواهد برای یک باور جدید و به چالش کشیدن باورهای قدیمی است. کلید شکستن عادتهای قدیمی، ایجاد فاصله بین محرک و پاسخ است. این یک عمل آگاهانه و نوعی خویشتن دوستی است که در آن شما کنترل واکنشهای خود را به دست میگیرید.
فرایند تغییر فکر تنها به تمرین کردن منتهی نمیشود. این کار باید با یک کار عمیق عاطفی همراه باشد. تلاش برای قرار دادن لایهای از جملات مثبت بر روی زخمهای حل نشده، مانند رنگآمیزی روی زنگزدگی است، مشکل زیرین در نهایت سطح را خراب خواهد کرد.
عزت نفس ما و رابطهای که با خودمان داریم، پایه و اساس سلامت روان و همه چیزهای خوب در زندگی ماست. پذیرفتن خودتان همانگونه که هستید، بخش بسیار مهمی از سفر خویشتن دوستی است. متعهد شوید که خود را ببخشید و خود را بدون قضاوت و بهانه قبول کنید.
کلید بخشش این است که از آرزوی اینکه گذشته میتوانست متفاوت باشد، دست بردارید. وقتی از آن مقاومت عبور کنید، میتوانید ببینید افرادی که به شما ظلم کرده بودند صرفا انسان بودند و میتوانید از بدترین تجربههایتان درسهای زیادی بیاموزید. رها کردن به ما آزادی احساسی میدهد و آزادی احساسی شرط اصلی خوشبختی است.
این تکنیکهای شناختی، کاربردهای عملی انعطافپذیری مغز هستند. هر تکنیک، روشی برای شلیک آگاهانه و مکرر یک مسیر عصبی جدید است تا زمانی که به حالت پیشفرض شما تبدیل شود.
به قول مارتین لوید-جونز: «بیشترین بدبختی در زندگی ناشی از گوش دادن به خود به جای صحبت کردن با خود است». شما باید با آگاهی هر چه تمامتر افکار منفی را به چالش بکشید و با خودتان گفتگوی مثبت داشته باشید.
یک قدم به عقب بردارید، شواهد مربوط به افکار منفی خود را بررسی کنید و راههای دیگری برای نگاه کردن به موقعیت پیدا کنید. اگر میخواهید مثبت باشید، باید یک رژیم غذایی ثابت از مواد انگیزشی مثبت را دنبال کنید. این شامل خواندن کتابها و گوش دادن به فایلهایی است که نگرش مثبت را ترویج میکنند. تکنیکهایی مانند سابلیمینال صوتی نیز با همین هدف طراحی شدهاند.
تجسم دقیق و شفاف از آنچه که میخواهید، به شما کمک میکند تا بتوانید در زمان مناسب، در مکان مناسب قرار بگیرید. علم تایید میکند که آنچه ما به صورت ذهنی تمرین میکنیم، بر عادتهای فیزیکی ما تاثیر میگذارد. اگر قبلا اجرای چیزی را تصور کرده باشید، اجرای آن بعدا آسانتر خواهد بود.
یک حلقه بازخورد بین عمل و نگرش وجود دارد. در حالی که فرضیه ما این است که تغییر نگرش زندگی را تغییر میدهد، عمل نیز نگرش را تغییر میدهد.
از همین امروز دست به کار شوید و برای رسیدن به خواستههایتان قدمی، هرچند کوچک، بردارید. این اقدام عملی، پیشنیاز تمام روشهای تحول است، از تغییر فکر گرفته تا تکنیکهای دیگری مانند استفاده و شرکت در چالش شکرگزاری.
هر روز به یک هدف برسید. الگویی از دستاوردهای مثبت به پرورش الگوی تفکر مثبت کمک میکند. انگیزه ممکن است کم و زیاد شود، اما این انضباط است که شما را به حرکت وا میدارد. از انضباط برای شکستن موانع و ایجاد مسیرهای عصبی جدید استفاده کنید.
شکرگزاری تنها داشتن احساس مثبت و تکرار جمله سپاسگذارم نیست! این یک مداخله مستقیم علیه «تعصب منفیگرایی» مغز است. با تمرین شکرگزاری شبانه یا صبحگاهی، شما مغز خود را آموزش میدهید تا به آنچه درست است توجه کند. تحقیقات علمی نشان میدهد که قدردانی ۲۵ درصد سطح شادی را بالاتر میبرد و به سلامت جسمی و خواب بهتر کمک میکند. هر روز با لیست کردن ۵ چیزی که برای آنها سپاسگزار هستید شروع کنید. این موارد میتواند شامل بزرگترین نعمت های خدا تا کوچکترین دلخوشیهای روزمره باشد.
تغییر فکر یک فرایند بیجسم نیست و عمیقا با سلامت فیزیکی شما در هم تنیده است. نادیده گرفتن خواب، رژیم غذایی و ورزش میتواند حتی بهترین تلاشها برای تغییر افکار را خراب کند.
اصل «شما همان چیزی هستید که میخورید» به همان اندازه که برای غذا صدق میکند، برای اطلاعات نیز صادق است. اطلاعاتی که ما مصرف میکنیم، ماده خامی است که مغز ما مدل خود از جهان را با آن میسازد. با حسابرسی آنچه روزانه از نظر اطلاعاتی مصرف میکنید، شروع کنید. محتوای منفی را حذف کرده و خود را با صفحاتی که به مثبتاندیشی، خودیاری و معنویت مربوط میشوند، احاطه کنید. وقتی شروع به این کار میکنید، ناگهان همه جا آنها را میبینید. این توجه انتخابی، شبیه به پدیده دیدن یک ساعت جفت است.
تفاوتهای مهمی بین اصول مبتنی بر شواهد این مقاله و شبهعلمی به نام قانون جذب، در مرکز کنترل اتفاقات وجود دارند. قانون جذب یک مکانیسم جادویی و خارجی را مطرح میکند («کائنات به شما میدهند»). اما رویکرد علمی کاملا درونی و رفتاری است:
تغییر افکار شما، نگاه و اعمال شما را تغییر میدهد و این به نوبه خود نتایج شما را دگرگون میکند.
این باور که شما مسئول تمام اتفاقات بد زندگی هستید، یک جنبه زشت دارد و به “سرزنش قربانی” منجر میشود. این طرز فکر میتواند به شدت به عزت نفس شما آسیب بزند و احساس گناه و شرم ایجاد کند. همچنین، اصرار بر اینکه افراد باید همیشه شاد باشند، نوعی “مثبتگرایی سمی” است که احساسات طبیعی انسان را نادیده میگیرد.
هدف از تغییر فکر، حذف کامل افکار منفی نیست، بلکه بهرهبرداری هوشمندانه از آنهاست. منفیگرایی کنترلنشده میتواند شما را ناتوان کند. با این حال، منفیگرایی کنترلشده و استراتژیک (که به آن بدبینی تدافعی میگویند) میتواند ابزاری قدرتمند برای کاهش اضطراب و بهبود عملکرد باشد. منطق این است که وقتی شما سعی میکنید خود را متقاعد کنید که همه چیز عالی پیش خواهد رفت، این خطر وجود دارد که باور پنهان شما این باشد که اگر اینطور نشود، یک فاجعه رخ خواهد داد. در مقابل، سعی کنید با هوشیاری بررسی کنید که اوضاع واقعا چقدر میتواند بد پیش برود. ممکن است متوجه شوید که ترسهایتان آنقدرها هم بزرگ نیستند و قابل کنترل هستند.
استراتژی اصلی برای مقابله با عدم قطعیت دنیای بیرون، ایجاد قطعیت در دنیای درون است. با تمرکز بر جنبههای قابل کنترل زندگی، میتوانید یک لنگر روانی بسازید که به شما ثبات میدهد.
این رویکردهای عملگرایانه، با روشهای متافیزیکی مانند استفاده از اعداد تسلا برای ثروت تفاوت دارند و بر آمادگی منطقی به جای جذب کیهانی تاکید میکنند.
تکنیکهایی وجود دارند که به شما کمک میکنند تا دیگران را به شکلی موثر متقاعد کنید. برخی از این روشها بر جنبههای احساسی و برخی دیگر بر جنبههای منطقی تمرکز دارند.
تغییر فکر یک انتخاب و یک مهارت قدرتمند است که به شما اجازه میدهد معمار دنیای درون و بیرون خود باشید. همانطور که دیدیم، با استفاده از لیست اقدامات عملی جامعی از راهکارهای شناختی، رفتاری و معنوی، میتوانید الگوهای ذهنی خود را بازسازی کنید. تغییر نگرش فقط مثبتاندیشی بدون عملگرایی نیست، بلکه فرایندی است که برای ساختن تابآوری، انگیزه، آرامش و رسیدن به سطح ۱۰ زندگی مورد استفاده قرار میگیرد.
