نعمت های خدا به مجموعه الطاف و موهبتهای بیکرانی گفته میشود که در تمام ابعاد زندگی ما، از سلامت جسم و روان گرفته تا روابط انسانی و طبیعت، جاری هستند. این نعمتها که گاهی از دید ما پنهان میمانند، شالوده یک زندگی پویا و معنادار را تشکیل میدهند و قدردانی از آنها کلید افزایش برکت است.
اما سوال بسیاری این است که چگونه میتوانیم این نعمتهای بیشمار را بهتر ببینیم و برای ۱۰۰تا از نعمت های خدا که هر روز تجربه میکنیم، شاکر باشیم؟ این مقاله به دستهبندی نعمت های خدا در حوزههای مختلف پرداخته و روشهای عملی شکرگزاری برای هر یک را به همراه لیستی جامع ارائه میدهد. برای باز کردن چشمان خود به روی فراوانیهای زندگی و یادگیری هنر شکرگزاری، با ما همراه باشید.
مفهوم نعمت و اهمیت شکرگزاری
مفهوم نعمت در فرهنگ اسلامی از اهمیت ویژهای برخوردار است. این واژه به معنای آسایش، خوشی، خیر و شایستگی در زندگی است. نعمت های خدا همچون نور، مرز و اندازه ندارند و مقدار استفاده ما از آنها، به وضع، حالت و ظرفیت وجودی خودمان بستگی دارد. این بیان نشان میدهد که اگرچه الطاف الهی بینهایت هستند، اما بهرهمندی هر فرد از این دریای بیکران، به میزان آمادگی روحی و ذهنی او وابسته است. بنابراین، رشد و توسعه این ظرفیتها برای دریافت بیشتر رحمت الهی، امری ضروری است. شکرگزاری با تغییر نگرش، ذهن ما را برای دیدن خوبیها برنامهریزی میکند، این نوع برنامهریزی ذهنی در تکنیکهایی مانند سابلیمینال نیز بررسی میشود.
در برابر این الطاف بیپایان، شکرگزاری وظیفهای اساسی و خود نعمتی بزرگتر است. دانستن اینکه شکرگزاری، خود به تنهایی یک موهبت والا و حکمتی است که خداوند به انسان عطا کرده و سود آن به خود انسان بازمیگردد، راه را برای دانستن قدر نعمت های خدا هموارتر میسازد. خداوند متعال در جای جای قرآن کریم، به موضوع شکر و برکات آن اشاره کرده است. توصیف شکرگزاری به عنوان “نعمتی ورای همه نعمتهای الهی”، بیانگر آن است که توانایی و توفیق به جای آوردن شکر، خود یک هدیه برتر و بنیادین است که درک و قدردانی از سایر نعمتها را ممکن میسازد و راه را برای دریافت الطاف بیشتر باز میکند.
دستهبندی نعمت های خدا و روشهای شکرگزاری
نعمت های خدا را میتوان در دستهبندیهای مختلفی قرار داد تا بهتر بتوانیم آنها را ببینیم و برایشان شاکر باشیم. در ادامه به برخی از این دستهبندیها، لیست نعمتها و روشهای شکرگزاری برای هر کدام میپردازیم تا در نهایت به لیستی جامع از ۱۰۰تا از نعمت های خدا برسیم.
- چشم سالم
- دست سالم
- پای سالم
- پوست شاداب
- قلب سالم
- ناخنهای زیبا
- موهای زیبا
- بینایی خوب
- شنوایی خوب
- اندامهای داخلی سالم
- توانایی ترک عادات غذایی ناسالم
- انرژی کافی برای کارهای روزانه
- تشخیص علائم اولیه بیماری
- ذهن آرام
- خواب عمیق و باکیفیت
- عدم ابتلا به بسیاری از بیماریهای مزمن
- داشتن سیستم ایمنی قوی
- بیدار شدن بدون درد و سختی
- توانایی راه رفتن، دویدن و حرکت کردن
- سلامتی کامل جسم و روان
- قدرت و توان بدنی
- حواس پنجگانه
- وجود پدر و مادر
- خانواده خوب
- شریک زندگی خوب
- دوستان خوب و وفادار
- خواهر و برادر
- توانایی برقراری ارتباط موثر
- کلام نیکو و تاثیرگذار
- قدرت تاثیرگذاری مثبت بر دیگران
- اقوام و فامیل خوب
- فرزندان صالح
- معلمان و اساتید خوب
- تجربه عشق عمیق انسانی
- توانایی درک احساسات و دیدگاههای دیگران
- وفاداری برای روابط قوی
- صداقت برای جلب احترام
- توانایی بخشش و عبور از گذشته
- توانایی ارتباط با افراد جدید
- قلب مهربان اطرافیان
- انسانهای خوشاخلاقی که در مسیر زندگی با آنها روبرو میشویم
- نعمت نبوت و پیامبران
- نعمت دین اسلام
- نعمت کتاب آسمانی قرآن
- نعمت امامت و ولایت
- امدادهای غیبی خداوند
- دفع خطر دشمنان
- نعمت آزادی
- نعمت اتحاد و همبستگی
- فرصت توبه و بازگشت
- امنیت و آرامش درونی و بیرونی
- توانایی نماز و ارتباط با خدا
- افزایش درک و آگاهی درونی
- قدرت کنترل خشم و احساسات
- داشتن ایمان قوی
- عشق درونی و الهی
- مهربانی با دیگران
- توانایی صحبت با خدا در هر لحظه
- مشاهده نشانههای الهی در زندگی
- داشتن شهود و هدایت درونی
- قدرت بخشش خود و دیگران
- توانایی درک معنای زندگی
- حس توکل و رها کردن امور به دست خدا
- قدرت صبر و استقامت
- نعمت خورشید و نور آن
- نعمت آب پاک و گوارا
- جریان داشتن پول و ثروت در زندگی
- داشتن خانهای دلخواه و امن
- نعمت کوهها به عنوان میخهای زمین
- نعمت باران و برکات آن
- رام بودن حیوانات برای استفاده انسان
- وجود میوههای گوناگو
- گیاهان با اشکال و خواص مختلف
- داشتن پیشرفت شغلی
- افزایش درآمد و حقوق منظم
- توانایی خرید تجهیزات مورد نیاز
- توانایی خرید خانه جدید
- توانایی خرید ماشین جدید
- داشتن لوازم خانگی جدید و کارآمد
- امید به آینده
- داشتن هدف در زندگی
- درختان سرسبز و جنگلها
- آسمان زیبا و آبی
- محل زندگی زیبا و دلنشین
- نور حیاتبخش خورشید
- تنوع میوههای خوشمزه
- طبیعت زیبا شامل کوه، دریا، کویر و…
- گونههای مختلف جانوری
- زندگی در آب و هوای خوب
- ماه و ستارگان درخشان
- اکسیژن بینهایت برای تنفس
- خاک حاصلخیز برای کشاورزی
- شگفتی خلقت انسان
- نعمت قدرت بیان و تکلم
- حساب منظم زمان (شب و روز)
- آفرینش زمین با تمام ویژگیهایش
- خلقت گیاهان معطر و گلها
- دیدن رنگین کمان زیبا
- نعمت زندگی و فرصت بودن
- نعمت اختیار و قدرت انتخاب
نعمتهای مربوط به سلامت جسم و روان
سلامت جسم و روان از جمله بارزترین و حیاتیترین نعمت های خدا است که شالوده یک زندگی پویا و معنادار را تشکیل میدهد.
- چشم سالم
- دست سالم
- پای سالم
- پوست شاداب
- قلب سالم
- ناخنهای زیبا
- موهای زیبا
- بینایی خوب
- شنوایی خوب
- اندامهای داخلی سالم
- توانایی ترک عادات غذایی ناسالم
- انرژی کافی برای کارهای روزانه
- تشخیص علائم اولیه بیماری
- ذهن آرام
- خواب عمیق و باکیفیت
- عدم ابتلا به بسیاری از بیماریهای مزمن
- داشتن سیستم ایمنی قوی
- بیدار شدن بدون درد و سختی
- توانایی راه رفتن، دویدن و حرکت کردن
- سلامتی کامل جسم و روان
- قدرت و توان بدنی
- حواس پنجگانه
نحوه شکرگزاری نعمتهای سلامت
شکرگزاری برای نعمت سلامت ابعاد مختلفی دارد. شکر قلبی، یعنی بدانیم که مدیون خدا هستیم و هر آنچه داریم از اوست. شکر زبانی، یعنی جاری کردن ذکر شکر بر زبان مانند “الحمدلله”. و مهمتر از همه، شکر عملی است. شکر عملی برای اعضای بدن به معنای استفاده صحیح از آنها در مسیر رضایت الهی است. برای مثال، از چشم خود برای نگاه حرام استفاده نکنیم. با زبان خود غیبت نکنیم و از دست خود برای خدمت به بندگان خدا بهره بگیریم. این رویکرد نشان میدهد که شکر عملی سلامت، نه تنها پرهیز از آسیب رساندن به بدن است، بلکه شامل به کارگیری فعالانه تواناییها در جهت خیر و خدمت نیز میشود.
نعمتهای مربوط به روابط انسانی و اجتماعی
روابط انسانی سالم و سازنده، از ارکان اساسی خوشبختی و رشد اجتماعی محسوب میشوند.
- وجود پدر و مادر
- خانواده خوب
- شریک زندگی خوب
- دوستان خوب و وفادار
- خواهر و برادر
- توانایی برقراری ارتباط موثر
- کلام نیکو و تاثیرگذار
- قدرت تاثیرگذاری مثبت بر دیگران
- اقوام و فامیل خوب
- فرزندان صالح
- معلمان و اساتید خوب
- تجربه عشق عمیق انسانی
- توانایی درک احساسات و دیدگاههای دیگران
- صداقت برای جلب احترام
- توانایی بخشش و عبور از گذشته
- توانایی ارتباط با افراد جدید
- قلب مهربان اطرافیان
- انسانهای خوشاخلاقی که در مسیر زندگی با آنها روبرو میشویم
نحوه شکرگزاری نعمتهای روابط
شکرگزاری در حوزه روابط انسانی، به ویژه قدردانی از واسطههای نعمت، اهمیت زیادی دارد. باید بدانیم که پدر و مادر ما واسطه بیشتر نعمت های خدا به ما هستند و باید قلباً، زباناً و عملاً از آنها تشکر کنیم. این اصل کلیتر نیز بیان شده است که از هر کسی که به ما خوبی میکند و نعمت خدا به واسطه او به ما میرسد، تشکر کنیم. این دیدگاه نشان میدهد که قدردانی از انسانها، بخشی از شکرگزاری از خداوند است و بر اهمیت حفظ پیوندهای انسانی سالم تاکید دارد. تقویت این حس، هدفی است که در روشهایی مانند سابلیمینال اعتماد به نفس نیز دنبال میشود.
نعمتهای معنوی و روحانی
نعمتهای معنوی، روشناییبخش مسیر زندگی و تضمینکننده سعادت حقیقی و جاودانهاند. ارزش این نعمتها بسیار بیشتر از نعمتهای مادی است.
- نعمت نبوت و پیامبران
- نعمت دین اسلام
- نعمت کتاب آسمانی قرآن
- نعمت امامت و ولایت
- امدادهای غیبی خداوند
- دفع خطر دشمنان
- نعمت آزادی
- نعمت اتحاد و همبستگی
- فرصت توبه و بازگشت
- امنیت و آرامش درونی و بیرونی
- توانایی نماز و ارتباط با خدا
- افزایش درک و آگاهی درونی
- قدرت کنترل خشم و احساسات
- داشتن ایمان قوی
- عشق درونی و الهی
- مهربانی با دیگران
- توانایی صحبت با خدا در هر لحظه
- مشاهده نشانههای الهی در زندگی
- داشتن شهود و هدایت درونی
- قدرت بخشش خود و دیگران
- توانایی درک معنای زندگی
- حس توکل و رها کردن امور به دست خدا
- قدرت صبر و استقامت
نحوه شکرگزاری نعمتهای معنوی
برای شکر نعمت قرآن، در خود قرآن آمده است که این نعمت الهی را یادآوری کرده و خالصانه عبادت کنیم. به طور کلی، شکرگزاری نعمتهای معنوی با سه رکن قلبی، زبانی و عملی صورت میپذیرد. یکی از مهمترین جلوههای شکر عملی، پرهیز از گناهان است. همچنین، صرفاً به یاد آوردن نعمتها، خود نوعی شکر است. یکی از نعمت های خدا، توانایی دیدن نشانههای الهی در زندگی روزمره است. این نشانهها میتوانند در طبیعت یا حتی در قالب یک ساعت جفت بر ما ظاهر شوند.
نعمتهای مادی و دنیوی
نعمتهای مادی، ابزارهایی برای آسایش و زمینهساز رشد و تعالی در ابعاد دیگر زندگی هستند.
- نعمت خورشید و نور آن
- نعمت آب پاک و گوارا
- جریان داشتن پول و ثروت در زندگی
- داشتن خانهای دلخواه و امن
- نعمت کوهها به عنوان میخهای زمین
- نعمت باران و برکات آن
- رام بودن حیوانات برای استفاده انسان
- وجود میوههای گوناگون
- گیاهان با اشکال و خواص مختلف
- داشتن پیشرفت شغلی
- افزایش درآمد و حقوق منظم
- توانایی خرید تجهیزات، خانه و ماشین جدید
نحوه شکرگزاری نعمتهای مادی
شکرگزاری نعمتهای مادی در استفاده صحیح و هدفمند از آنها و همچنین در ادای حقوق مربوط به آنها تجلی مییابد. حقیقت شکر، تنها تشکر زبانی نیست، بلکه شکر عملی است. یعنی هر نعمتی را در همان راهی که برای آن آفریده شده است، مصرف کنیم. پرداخت حقوق واجب مال، مانند زکات و خمس، و همچنین انفاق و بخشش، از دیگر ابعاد شکرگزاری مادی است. درک اینکه پول و ثروت نیز از نعمت های خدا هستند، میتواند باورهای محدودکننده ما را از بین ببرد، موضوعی که برخی با تکنیکهایی مانند سابلیمینال ثروت به دنبال آن هستند.
نعمتهای طبیعت و شگفتیهای خلقت
طبیعت، کتاب گشوده آیات الهی و منبع الهام و زندگی است.
- درختان سرسبز و جنگلها
- آسمان زیبا و آبی
- محل زندگی زیبا و دلنشین
- نور حیاتبخش خورشید
- تنوع میوههای خوشمزه
- طبیعت زیبا شامل کوه، دریا، کویر و…
- گونههای مختلف جانوری
- زندگی در آب و هوای خوب
- ماه و ستارگان درخشان
- اکسیژن بینهایت برای تنفس
- خاک حاصلخیز برای کشاورزی
- شگفتی خلقت انسان
- نعمت قدرت بیان و تکلم
- حساب منظم زمان (شب و روز)
- آفرینش زمین با تمام ویژگیهایش
- خلقت گیاهان معطر و گلها
- دیدن رنگین کمان زیبا
نحوه شکرگزاری نعمتهای طبیعت
شکرگزاری نعمتهای طبیعت از طریق تفکر در آفرینش و یادآوری خالق آن صورت میگیرد. قرآن بارها انسان را به اندیشه و تفکر در آیات طبیعت دعوت میکند. با تماشای محیط اطراف و همه این موهبتها، سعی کنید آنها را احساس کنید. عمیقاً به داشتههای خود فکر کنید و احساسات مثبتی که درون شما ایجاد میشود را تجربه نمایید. پاکی درونی، شرط لازم برای این فهم عمیق است.
پیامبر (ص) میفرمایند چشم خود را از گناهان فرو بندید تا بتوانید زیباییهای محیط زندگی خود را مشاهده کنید. این پیوند مستقیم میان وضعیت معنوی فرد و توانایی او برای ارتباط معنادار با خلقت، اهمیت تزکیه نفس را برای شکرگزاری اصیلتر نمایان میسازد. هدایت درونی و شهود، نعمتی است که ما را در مسیر درست قرار میدهد.
برخی این هدایت را در راز اعداد فرشتگان و پیامهایشان جستجو میکنند. همانطور که یک سابلیمینال صوتی میتواند پیامهای مثبت را به ناخودآگاه ما منتقل کند، تفکر در طبیعت نیز میتواند پیامهای الهی را به قلب ما منتقل سازد.
لیست ۱۰۰تا از نعمت های خدا
در ادامه، لیستی از ۱۰۰تا از نعمت های خدا که در بخشهای قبلی به برخی از آنها اشاره شد، به صورت یکجا ارائه میشود تا بتوانیم با مرور آنها، همواره شاکر الطاف بیکران الهی باشیم:
در حوزه سلامت، میتوانیم برای چشم، دست و پای سالم، پوست شاداب، قلب تپنده، ناخنها و موهای زیبا، بینایی و شنوایی خوب، اندامهای داخلی سالم و سیستم ایمنی قوی شاکر باشیم. همچنین توانایی ترک عادتهای بد، انرژی کافی، خواب باکیفیت و بیدار شدن بدون درد از دیگر نعمت های خدا هستند.
در روابط، وجود پدر و مادر، خانواده، شریک زندگی، دوستان خوب، خواهر و برادر و فرزندان صالح، همگی از الطاف بزرگ الهی هستند. توانایی برقراری ارتباط، کلام نیکو، تاثیرگذاری، درک احساسات دیگران، وفاداری، صداقت و قدرت بخشش نیز از جمله نعمت های خدا در این حوزه به شمار میروند. حتی دیدن انسانهای خوشاخلاق نیز نعمتی است که باید قدر دانست. همانطور که در یک سابلیمینال صوتی پیامهای مثبت تکرار میشوند، تکرار قدردانی از این روابط نیز آنها را تقویت میکند.
از نظر معنوی، نعمتهایی چون نبوت، اسلام، قرآن، امامت، امداد غیبی، دفع خطر دشمن، آزادی، اتحاد، توبه، امنیت و آرامش، و نماز و ارتباط با خدا، بسیار ارزشمند هستند. ایمان قوی، عشق درونی، کنترل خشم، مهربانی، مشاهده نشانههای الهی، شهود، قدرت بخشش و صبر از دیگر نعمت های خدا هستند که روح ما را تعالی میبخشند.
در بعد مادی و دنیوی، خورشید، آب، کوهها، باران، میوهها، گیاهان، پیشرفت شغلی، افزایش درآمد، داشتن حقوق منظم، و توانایی خرید خانه، ماشین و لوازم جدید، همگی از نعمت های خدا هستند که باید برایشان شاکر بود.
و در نهایت، نعمتهای بیکران طبیعت مانند درختان، آسمان زیبا، نور خورشید، تنوع موجودات، آب و هوای خوب، ماه و ستارگان، اکسیژن و خاک حاصلخیز، همگی آیات و نشانههایی از قدرت و رحمت پروردگار هستند که لیست ۱۰۰تا از نعمت های خدا را تکمیل میکنند.
شکرگزاری کلید افزایش نعمت های خدا
یادآوری مستمر نعمت های خدا و شکرگزاری برای آنها، امری حیاتی است. سود و منفعت این شکرگزاری نیز در نهایت به خود انسان بازمیگردد. همانطور که در قرآن آمده است، هر کس شکر کند به سود خود شکر کرده است.
نکته قابل تامل این است که خود توفیق شکرگزاری، نعمتی دیگر است که شکر جدیدی را میطلبد. اینگونه بنده در نعمتهای پروردگارش غرق میشود و او را برای نعمتهایش شکر میگوید و حمدش را به جای میآورد که توفیقش داد تا از شکرگزاران باشد. این پویایی، انسان را در یک فرآیند مستمر و رو به رشد از دریافت نعمت و ابراز شکرگزاری قرار میدهد و مانع از ایستایی معنوی میشود. این چرخه بیپایان، مسیری به سوی کمال و نزدیکی به خداوند را ترسیم میکند.
سخن پایانی
یادآوری و شمارش نعمت های خدا، تمرینی قدرتمند برای تغییر نگرش و جذب فراوانی بیشتر است. همانطور که دیدیم، شکرگزاری برای این موهبتها، از سلامت جسم تا روابط و طبیعت، خود بزرگترین نعمتی است که توفیق آن به ما داده شده. این فرآیند مستمر قدردانی، یک چرخه بیپایان از دریافت و سپاس را ایجاد میکند که نه تنها به زندگی ما برکت میبخشد، بلکه ما را در مسیر رسیدن به کمال و یک زندگی سرشار از رضایت، یا همان “سطح ۱۰ زندگی”، یاری میدهد.
