پاسخ سریع
جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است؟ شما موضوع و نتیجه مطلوب همان جلسه را روشن میکنید، با کمک سوال، بازتاب و مکث مساله و گزینهها را دقیقتر میبینید و در پایان ادامه مسیر را مشخص میکنید. کوچ قرار نیست پاسخ نهایی را به شما بدهد و تصمیم نهایی باید متعلق به خودتان بماند.
نکات کلیدی در مورد: جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است؟
- جلسه کوچینگ با انتخاب موضوع واقعی و روشنکردن نتیجهای آغاز میشود که میخواهید تا پایان همان گفتوگو به آن نزدیک شوید.
- در طول جلسه، واقعیتها، برداشتها، احساسها، ارزشها، فرضها و گزینهها با کمک سوال، بازتاب و مکث بررسی میشوند.
- کوچ میتواند به دیدن زاویهها و گزینههای تازه کمک کند، اما انتخاب و تصمیم نهایی باید برای خود شما قابل دفاع باشد.
- خروجی جلسه ممکن است تصمیم، شناخت بهتر، معیار انتخاب، اقدام، بازتاب یا پرسش دقیقتری برای ادامه مسیر باشد.
- برای سنجش کیفیت جلسه باید به حق انتخاب و مخالفت، توجه کوچ به تجربه شما، روشنبودن مرزها و مرور نتیجه و ادامه مسیر توجه کنید.
این مقاله به چه سوالات و چالشهای مهمی جواب میدهد؟
آیا کوچ در جلسه باید راهکار و پاسخ نهایی به من بدهد؟
خیر. نقش پیشفرض کوچ حلکردن مساله به جای شما یا تحمیل دیدگاه خودش نیست و تصمیم نهایی باید متعلق به شما بماند.
اگر در جلسه جواب یک سوال را ندانم چه میشود؟
میتوانید بگویید نمیدانید، برای فکرکردن زمان بخواهید یا درخواست کنید سوال به شکل دیگری مطرح شود. ندانستن جواب به معنی خرابشدن جلسه نیست.
جلسه کوچینگ باید با چه نتیجهای تمام شود؟
باید نسبت به نتیجهای که در شروع تعیین کردهاید چیزی جلو رفته باشد. ممکن است مساله، گزینهها، معیار تصمیم یا ادامه مسیر برایتان روشنتر شده باشد.
برای جلسه اول کوچینگ باید از قبل کاملا آماده باشم؟
خیر. آمادگی میتواند شروع را سادهتر کند، اما لازم نیست از قبل جواب همه سوالها را بدانید یا مساله را حل کرده باشید.
چه زمانی کوچینگ به تنهایی کافی نیست؟
اگر نیاز اصلی شما تشخیص، درمان، ارزیابی بالینی یا حمایت در وضعیت بحرانی باشد، کوچینگ نباید جای خدمات تخصصی سلامت روان را بگیرد.
فهرست مطالب۳۳ عنوان
جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است؟ اگر برای اولین جلسه کوچینگ آماده میشوید، سوال اصلیتان این است که جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است و در عمل چه چیزی بین شما و کوچ اتفاق میافتد. قرار نیست وارد جلسهای شوید که کوچ پاسخ زندگی شما را از قبل آماده کرده باشد. شما موضوعی را که برایتان مهم است وارد گفتوگو میکنید، با کوچ روشن میکنید تا پایان همان جلسه چه نتیجهای برایتان مفید است، موضوع را از چند زاویه بررسی میکنید و در پایان میبینید چه چیزی روشنتر شده و بعد از جلسه چه میخواهید انجام دهید یا درباره چه چیزی بیشتر فکر کنید.
دانستن اینکه جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است یک سوءبرداشت رایج را هم کم میکند. اگر با انتظار «جواب گرفتن از کوچ» وارد شوید، ممکن است سوالپرسیدن، مکثکردن یا برگرداندن تصمیم به خودتان را نشانه کمکاری کوچ بدانید. اما وقتی نقش کوچ را درست بشناسید، میتوانید کیفیت جلسه را با معیارهای دقیقتری بسنجید.
هدف این راهنما در بهکامراد این است که قبل از اولین تجربه، تصویر روشنتری از جلسه داشته باشید. اگر میخواهید قبل از انتخاب مسیر، با چارچوب کلی خدمات آشنا شوید، صفحه دورههای کوچینگ و توسعه فردی سطح ده زندگی نقطه شروع مناسبی برای بررسی گزینههاست. لازم نیست از قبل جواب همه سوالها را بدانید، مسئلهتان را بینقص تعریف کنید یا برای خوب ظاهرشدن آماده باشید.
کیفیت جلسه بیشتر به این وابسته است که گفتوگو روی مسئله واقعی شما بماند، حق انتخاب و مخالفت داشته باشید و آنچه در جلسه روشن میشود به تصمیم، شناخت بهتر، بازتاب یا اقدام بعدی وصل شود. در استانداردهای حرفهای International Coaching Federation یا ICF نیز انتخاب موضوع و نتیجه جلسه، اعتماد و امنیت، گوشدادن فعال، ایجاد شناخت تازه و طراحی ادامه مسیر با مشارکت مراجع جایگاه مشخصی دارند. برای مشاهده تعریف رسمی همین مهارتها، میتوانید شایستگیهای اصلی ICF را در وبسایت خود این فدراسیون ببینید.
یک جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است و مراحل آن چیست؟
برای فهم سریع اینکه جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، میتوان آن را در پنج ایستگاه دید:
- موضوعی را که امروز برایتان مهم است انتخاب میکنید.
- روشن میکنید اگر گفتوگو مفید باشد، تا پایان جلسه چه چیزی باید واضحتر یا قابل تصمیمگیری شده باشد.
- با سوال، بازتاب و مکث، واقعیتها، برداشتها، احساسها، ارزشها، فرضها و گزینههای مرتبط را بررسی میکنید.
- آنچه برایتان روشن شده را جمع میکنید و میبینید آیا به تصمیم، زاویه دید تازه، معیار انتخاب یا پرسش دقیقتری رسیدهاید.
- مشخص میکنید بعد از جلسه چه اقدامی، چه نوع فکرکردن، چه مشاهدهای یا چه شیوهای برای پیگیری مناسب است.
این مراحل جلسه کوچینگ یک خط ثابت نیستند. ممکن است وسط گفتوگو بفهمید مسئله اصلی چیز دیگری است و با توافق کوچ جهت جلسه را تغییر دهید. اگر میخواهید در عمل بفهمید جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، به این نکته توجه کنید که جهت جلسه نباید بیدلیل از مسئله شما جدا شود.
یک معیار ساده هم دارید. اگر وسط جلسه نمیدانید چرا درباره موضوعی صحبت میکنید، میتوانید بپرسید این قسمت چه ارتباطی با چیزی دارد که اول جلسه روی آن توافق کردهاید.
تفاوت بین قدم صفر و اولین جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است؟
اگر میخواهید بدانید جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، ابتدا باید بدانید منظور از «جلسه اول» چیست. نامگذاری بین کوچها یکسان نیست. چیزی که یک کوچ «جلسه صفر» مینامد ممکن است فقط برای آشنایی و بررسی تناسب همکاری باشد، درحالیکه فرد دیگری همان عنوان را برای شروع واقعی کار، جمعآوری زمینه و تعیین هدف استفاده کند.
در توضیح اینکه جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، این تفاوت روی انتظار شما از همان ملاقات اول اثر میگذارد. اگر با انتظار یک جلسه کامل کوچینگ وارد یک جلسه آشنایی شوید، ممکن است در پایان احساس کنید چیزی دریافت نکردهاید، درحالیکه کارکرد آن جلسه از ابتدا متفاوت بوده است.
به جای تکیه بر اسم جلسه، کارکردش را بپرسید. میتوانید خیلی ساده بگویید «این جلسه فقط برای آشنایی است یا در آن روی مسئله من هم کار میکنیم؟»
پیش از شروع رابطه حرفهای باید درباره ماهیت کوچینگ، نقش و مسئولیت دو طرف، محرمانگی (Confidentiality)، شیوه همکاری و مسائل اجرایی توافق روشنی وجود داشته باشد. جزئیات رسمی مربوط به مسئولیت حرفهای، محرمانگی و مرزهای رابطه در کد اخلاقی ICF منتشر شده است. اگر نام ICF را در رزومه یا توضیحات یک کوچ میبینید، راهنمای فدراسیون جهانی کوچینگ چیست به شما کمک میکند بدانید این نهاد و سطوح حرفهای آن چه معنایی دارند. Coaching Agreement برای روشنکردن همین چارچوب به کار میآید. وقتی این مرزها مشخص باشند، بهتر میدانید چه چیزی را میتوانید انتظار داشته باشید و چه چیزی خارج از نقش کوچ است.
قبل از رزرو یا شروع، این موارد را روشن کنید:
- بدانید ملاقات پیش رو جلسه آشنایی است، جلسه ارزیابی اولیه است یا اولین جلسه کامل کوچینگ.
- مدت جلسه و فاصله یا تعداد جلسات را از همان ارائهدهنده بپرسید.
- محدوده محرمانگی و استثناهای آن را روشن کنید.
- اگر یادداشت، فایل صوتی یا ویدئویی ایجاد میشود، درباره نحوه استفاده و نگهداری آن سوال کنید.
- اگر ارتباط بین دو جلسه وجود دارد، شکل آن را بدانید.
- شرایط لغو جلسه یا پایان همکاری را بخوانید و درباره بخشهای مبهم سوال کنید.
وقتی این موارد روشن باشند، پاسخ شما به سوال «جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است» فقط یک توضیح نظری نیست. از قبل میدانید وارد چه نوع رابطهای میشوید و قرار است چه چیزی را ارزیابی کنید.
مرحله اول، موضوع و نتیجه مطلوب همان جلسه روشن میشود
یکی از پایههای فهم اینکه جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است این است که بدانید جلسه باید روی یک موضوع واقعی و نتیجه قابلفهم برای خودتان متمرکز شود. شروع خوب فقط با گفتن یک هدف بلندمدت اتفاق نمیافتد. شما و کوچ روشن میکنید در همین گفتوگو چه چیزی ارزش بررسی دارد و از کجا میشود فهمید جلسه برایتان مفید بوده است.
در ساختار جلسه کوچینگ، این کار جلوی یک مشکل مشخص را میگیرد و نشان میدهد جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است. ممکن است زمان زیادی حرف بزنید، اما در پایان ندانید گفتوگو قرار بود شما را به کجا برساند. وقتی نتیجه مطلوب جلسه روشن باشد، راحتتر میبینید کدام مسیر گفتوگو ارزش ادامهدادن دارد و کدام مسیر شما را از موضوع دور میکند.
برای شروع لازم نیست جمله پیچیدهای بسازید. میتوانید یکی از این شکلها را با موضوع واقعی خودتان کامل کنید:
- «این روزها بیشتر از همه ذهنم درگیر این موضوع است.»
- «بین دو انتخاب گیر کردهام و میخواهم بفهمم بر چه اساسی تصمیم بگیرم.»
- «میدانم از وضعیت فعلی راضی نیستم، اما هنوز دقیق نمیدانم چه میخواهم.»
- «اگر تا پایان جلسه فقط یک چیز برایم روشن شود، دوست دارم همین موضوع روشن شود.»
اگر هنوز هدف روشنی ندارید، همان ابهام میتواند نقطه شروع باشد. اگر مسئله شما بیشتر به انتخابهای فردی، هدفها و حرکت از تصمیم به عمل مربوط است، آشنایی با کوچینگ شخصی میتواند تفاوت این مسیر را روشنتر کند. دانستن اینکه جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است یعنی بدانید لازم نیست قبل از ورود به جلسه مسئله را حل کرده باشید. گفتن «نمیدانم دقیقاً چه میخواهم» میتواند از ساختن یک هدف مصنوعی مفیدتر باشد.
مرحله دوم، مسئله از اتفاق بیرونی تا برداشت شما باز میشود
بخش اصلی بسیاری از جلسات صرف بررسی مسئله میشود. برای اینکه دقیقتر ببینیم جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، باید بین «آنچه رخ داده»، «برداشت شما از آن» و «انتخابی که میخواهید انجام دهید» تفاوت بگذاریم.
کوچ ممکن است به واژههایی که استفاده میکنید، برداشتها، احساسها، ارزشها، الگوهای تکرارشونده و بخشهای مبهم حرفتان توجه کند. سپس با سوال یا بازتاب کمک کند این لایهها از هم جدا شوند.
این جداسازی یکی از بخشهایی است که نشان میدهد جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است و در تصمیم واقعی چه اثری دارد. ممکن است یک برداشت را آنقدر قطعی بیان کنید که خودتان هم دیگر نبینید بخشی از آن تفسیر شماست. وقتی واقعیت و برداشت از هم جدا میشوند، ممکن است چیزی که بنبست به نظر میرسید شکل دقیقتری پیدا کند.
کوچ میتواند از شما بپرسد چه اتفاقی افتاده، تا امروز چه چیزهایی را امتحان کردهاید، چه چیزی برایتان مهم است، چه فرضی را بدیهی گرفتهاید یا چه چیزی در کنترل شماست.
اگر با این انتظار وارد شوید که بعد از توضیح مسئله فوراً یک نسخه آماده بگیرید، ممکن است این قسمت را کند یا غیرضروری ببینید. اما برای شناخت واقعی اینکه جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است باید بدانید هدف این مرحله صدور حکم نیست. هدف این است که مسئله آنقدر روشن شود که انتخاب شما بر پایه تصویر دقیقتری انجام شود.
مرحله سوم، سوال، بازتاب و سکوت بخشی از کار جلسهاند
وقتی کسی میپرسد جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، درباره سوالهای کوچ هم کنجکاو است. جلسه حرفهای الزاماً رگبار سوال نیست. کوچ میتواند حرفتان را خلاصه کند، تضادی را که در گفتهها میشنود مطرح کند، روی یک واژه مکث کند یا چند لحظه سکوت بدهد تا فرصت فکرکردن داشته باشید.
وقتی تازه میخواهید بدانید جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، سکوت ممکن است در اولین تجربه عجیب باشد، مخصوصاً اگر عادت دارید طرف مقابل فوراً جواب بدهد. لازم نیست برای پرکردن هر سکوت سریع حرف بزنید. اگر به فکرکردن نیاز دارید، میتوانید همان چند لحظه را استفاده کنید.
همین موضوع درباره سوال سخت هم صادق است. قرار نیست فوراً پاسخ بدهید. میتوانید بگویید نمیدانید، سوال را دوباره بخواهید، کمی زمان برای فکرکردن بگیرید یا بگویید هنوز برای پاسخ آماده نیستید.
اگر کوچ برداشتی مطرح کرد، آن برداشت حقیقت نهایی نیست. میتوانید مخالفت کنید، بخشی از آن را بپذیرید یا از کوچ بخواهید زاویه دیگری را بررسی کند. این حق مخالفت برای فهم اینکه جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است مهم است، چون رابطه حرفهای قرار نیست شما را به پذیرش تفسیر کوچ مجبور کند.
مرحله چهارم، گزینهها روشن میشوند اما انتخاب با شما میماند
برای فهم اینکه جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، این مرحله تفاوت کوچینگ با نسخهدادن را روشن میکند. وقتی مسئله روشنتر شد، گفتوگو میتواند به گزینهها، معیارهای انتخاب و پیامدهای هر مسیر برسد.
کوچ ممکن است از شما بپرسد چه انتخابهای دیگری وجود دارند، کدام گزینه با اولویتها و ارزشهایتان هماهنگتر است، چه مانعی جدیتر است یا چه آزمایش کوچکی میتواند اطلاعات بیشتری به شما بدهد.
اگر بخواهیم جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است را از زاویه تصمیمگیری توضیح دهیم، نکته اصلی این است که کوچ قرار نیست انتخاب نهایی را از شما بگیرد. ممکن است به دیدن گزینهها کمک کند، اما دلیل نهایی انتخاب باید برای خودتان قابل دفاع باشد.
در پایان این قسمت بهتر است بتوانید بگویید «من این مسیر را به این دلیل انتخاب میکنم»، نه اینکه فقط بگویید «کوچم گفت این کار را انجام بدهم». اگر هدف شما مشخصاً تصمیمگیری، اقدام و پیگیری نتیجه است، آشنایی با کوچینگ موفقیت میتواند نمونه دیگری از کاربرد این منطق در جلسات کوچینگ باشد.
مرحله پنجم، جلسه با جمعکردن نتیجه و ادامه مسیر بسته میشود
برای کسی که میخواهد بداند جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، پایان جلسه به اندازه شروع آن مهم است. بهتر است به نتیجهای که اول جلسه تعیین کرده بودید برگردید و ببینید چه مقدار جلو رفتهاید، چه چیزی درباره خودتان یا موقعیت روشن شده و قرار است این نتیجه بعد از جلسه چه شکلی پیدا کند.
این برگشت به ابتدای جلسه بخش دیگری از پاسخ به این سوال است که جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است و بین گفتوگوی جالب و گفتوگوی مفید فرق میگذارد. ممکن است جلسه پر از نکتههای جذاب باشد، اما اگر هیچکدام به موضوع اصلی شما وصل نباشند، لزوماً همان چیزی نیست که برای آن وارد جلسه شده بودید.
ادامه مسیر الزاماً یک تکلیف اجرایی نیست. خروجی میتواند فکرکردن، بازتاب یا اقدام باشد. اگر اقدامی انتخاب میکنید، بهتر است خودتان در طراحی آن، دیدن موانع، منابع لازم و شکل پیگیری نقش داشته باشید.
پس اگر جلسه بدون یک فهرست طولانی از کارها تمام شد، فقط به همین دلیل نتیجه نگیرید که جلسه ناقص بوده است. برای سنجش اینکه جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است و آیا برای شما نتیجه داشته، سوال مهمتر این است که آیا چیزی برای ادامه روشنتر از قبل دارید یا نه.
کوچ در جلسه چه سوالهایی میپرسد؟
برای شناخت اینکه جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است باید بدانید سوالها از موضوع و پاسخهای خود شما ساخته میشوند، نه از یک فهرست ثابت. با این حال، میتوان کارکرد آنها را در چند گروه دید.
برای روشنکردن تمرکز و نتیجه جلسه ممکن است چنین سوالهایی مطرح شوند:
- «امروز مهمترین موضوعی که میخواهی روی آن کار کنی چیست؟»
- «اگر این جلسه برایت مفید باشد، در پایان چه چیزی فرق کرده است؟»
- «چرا این موضوع الان برایت مهم شده است؟»
این سوالات جلسه کوچینگ کمک میکنند فقط به تعریف اتفاقات نپردازید و بهتر ببینید جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است. اگر میخواهید نمونههای بیشتری از چارچوبها و نگاههای تخصصی به این مهارت ببینید، کتابهای کوچینگ میتوانند مسیر مطالعاتی بعدی شما باشند. اگر ده موضوع در ذهن دارید، این قسمت مشخص میکند کدامیک امروز اولویت دارد.
برای دیدن وضعیت فعلی و آنچه تا امروز رخ داده ممکن است این سوالها مطرح شوند:
- «دقیقاً چه اتفاقی میافتد؟»
- «تا امروز چه چیزهایی را امتحان کردهای و نتیجه چه بوده است؟»
- «در این موقعیت چه چیزی در کنترل توست و چه چیزی نیست؟»
- «چه بخشی از این مسئله هنوز برای خودت مبهم است؟»
برای بازکردن زاویههای تازه ممکن است سوالها شکل دیگری داشته باشند:
- «چه فرضی را بدون بررسی درست گرفتهای؟»
- «اگر این فرض درست نباشد، چه گزینه دیگری دیده میشود؟»
- «چه چیزی در حرفی که الان زدی برای خودت تازه بود؟»
- «این انتخاب با کدام ارزش یا اولویت تو درگیر است؟»
برای حرکت به سمت ادامه مسیر نیز ممکن است کوچ بپرسد:
- «الان چه گزینههایی پیش روی توست؟»
- «کدام گزینه ارزش امتحانکردن دارد؟»
- «چه چیزی ممکن است جلوی اجرای تصمیم را بگیرد؟»
- «برای اینکه این موضوع از جلسه وارد عمل یا مشاهده شود، چه میخواهی انجام دهی؟»
این نمونهها نشان میدهند جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، اما اسکریپت اجباری نیستند. اگر کوچ بدون توجه به پاسخ شما فقط از روی یک لیست جلو برود، بخش مهمی از گوشدادن و شخصیسازی سوال از دست میرود.
شما در جلسه کوچینگ چه باید بگویید؟
اگر برای اولین بار میخواهید بدانید جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، احتمالاً نگرانید که خودتان چه باید بگویید. پاسخ ساده است. قرار نیست پاسخ درست بدهید. بهتر است اطلاعات واقعی و مرتبط بدهید.
لازم نیست روایتتان مرتب یا حرفهای باشد. شما قرار نیست جلسه را اداره کنید یا بدانید بعد از هر سوال چه باید گفت. کافی است درباره چیزی که واقعاً رخ داده، برداشتی که از آن دارید و چیزی که هنوز برایتان حل نشده صادق باشید.
اگر نمیدانید از کجا شروع کنید، این پنج نوع اطلاعات میتوانند کمک کنند:
- توضیح دهید چه اتفاقی افتاده یا چه وضعیتی تکرار میشود.
- بگویید درباره آن اتفاق چه فکر یا تفسیری دارید.
- توضیح دهید چرا موضوع برایتان مهم است و چه اثری روی شما دارد.
- بگویید تا امروز چه چیزهایی را امتحان کردهاید و نتیجه چه بوده است.
- مشخص کنید دوست دارید تا پایان جلسه چه ابهامی کمتر شود یا چه تصمیمی روشنتر شود.
اگر موضوعی را نمیخواهید باز کنید، میتوانید همین را بگویید. اگر با برداشت کوچ موافق نیستید، مخالفت شما اطلاعات مهمی برای ادامه گفتوگوست. اگر جواب سوال را نمیدانید، «نمیدانم» از ساختن پاسخی برای راضیکردن کوچ بهتر است.
این نکته بخش مهمی از پاسخ به «جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است» است. شما برای امتحاندادن وارد جلسه نشدهاید و لازم نیست نقش «مراجع خوب» را بازی کنید.
اگر جواب سوال را ندانم، سکوت کنم یا احساسی شوم چه؟
ندانستن جواب، سکوت یا احساسیشدن به خودی خود به معنی خرابشدن جلسه نیست. اگر میخواهید بدانید جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، باید برای این موقعیتها هم تصویر واقعی داشته باشید.
وقتی جواب را نمیدانید، میتوانید بگویید:
- «واقعاً نمیدانم.»
- «برای جوابدادن به این سوال کمی زمان لازم دارم.»
- «میشود سوال را جور دیگری بپرسی؟»
- «فکر میکنم هنوز خودم دقیق متوجه این قسمت نشدهام.»
در تجربه واقعی اینکه جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، این جملهها گفتوگو را خراب نمیکنند. خودشان اطلاعاتی درباره وضعیت فعلی شما هستند.
سکوت هم میتواند بخشی از فکرکردن باشد. کوچ لازم نیست هر مکث را فوراً با سوال بعدی پر کند.
احساسیشدن نیز لزوماً گفتوگو را از کوچینگ خارج نمیکند. احساسها میتوانند بخشی از موضوع، تصمیم یا ارزشهای شما باشند. اگر نیاز دارید مکث کنید یا درباره احساسی که ایجاد شده حرف بزنید، لازم نیست آن را نشانه شکست جلسه بدانید.
با این حال، کوچینگ جای تشخیص یا درمان مشکلات روانشناختی نیست. اگر نیاز اصلی شما درمان، ارزیابی بالینی یا حمایت در یک وضعیت بحرانی باشد، باید از متخصص واجد صلاحیت همان حوزه کمک بگیرید. این مرز برای انتخاب خدمت مهم است و نباید صرفاً به دلیل شخصی یا احساسی بودن موضوع نادیده گرفته شود.
آیا کوچ باید به من راهکار و توصیه بدهد؟
برای فهم دقیق اینکه جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است باید تفاوت میان کمک به فکرکردن و نسخهدادن را بشناسید. نقش پیشفرض کوچ این نیست که مسئله را به جای شما حل کند یا دیدگاه خودش را به عنوان پاسخ نهایی تحمیل کند.
وقتی میخواهید بدانید جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، این موضوع هنگام انتخاب کوچ هم مهم میشود. اگر چیزی که واقعاً میخواهید این است که یک متخصص حوزه براساس تجربه خودش به شما بگوید چه کاری انجام دهید، انتظار شما با نقش صرفاً کوچینگی یکسان نیست. برای اینکه این تفاوت را هنگام انتخاب متخصص اشتباه نگیرید، مقایسه فرق بین منتور و کوچ میتواند مرز این دو نقش را دقیقتر نشان دهد.
کوچ میتواند مشاهده یا برداشتش را مطرح کند و از شما بخواهد بررسی کنید آیا برایتان معنا دارد یا نه. تفاوت عملی را میتوان در نحوه بیان دید. «من این تناقض را در حرفهایت میشنوم، برای تو چه معنایی دارد؟» با «مشکل تو این است و باید این کار را بکنی» یک جنس نیست.
گاهی یک نفر علاوه بر نقش کوچ، منتور، مشاور یا متخصص یک حوزه هم هست. این نقشها میتوانند کنار هم قرار بگیرند، اما تغییر نقش باید روشن باشد. اگر مطمئن نیستید، میتوانید بپرسید «این چیزی که الان میگویید یک مشاهده کوچینگی است یا توصیه تخصصی شما در نقش دیگری؟» هنگام بررسی صلاحیت حرفهای فرد مقابل، شناخت مدرک کوچینگ و سطوح ICF هم میتواند به شما کمک کند ادعاهای آموزشی و حرفهای را دقیقتر بررسی کنید.
این سوال کمک میکند وقتی درباره جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است فکر میکنید، هر نوع مداخله را با نقش درست ارزیابی کنید.
با چه نتیجهای باید از جلسه کوچینگ بیرون بیایم؟
اگر کسی از شما بپرسد جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، نباید پاسخ را فقط به «صحبتکردن با کوچ» محدود کرد. جلسه خوب باید نسبت به نتیجهای که در شروع تعیین کردهاید چیزی را جلو ببرد.
ممکن است خروجی جلسه یکی یا چند مورد از اینها باشد:
- مسئله واقعی، هدف یا اولویتتان دقیقتر شده باشد.
- یک الگو، فرض، نیاز، ارزش یا تناقض را بهتر دیده باشید.
- گزینهها یا معیار تصمیم برایتان روشنتر شده باشند.
- بدانید بعد از جلسه چه اقدام، بازتاب، مشاهده یا گفتوگویی را دنبال میکنید.
- اگر تعهدی دارید، بدانید چگونه پیشرفت یا مانع را بررسی خواهید کرد.
جلسه خوب الزاماً با یک کشف بزرگ یا فهرست بلند کارها تمام نمیشود. ممکن است همچنان با تصمیم دشواری روبهرو باشید، اما مسئله را دقیقتر ببینید یا بدانید قدم بعدی چیست.
برای ارزیابی اینکه جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است و آیا جلسه برای شما مفید بوده، فقط نپرسید «حس خوبی داشتم؟» سوال دقیقتر این است که «چیزی که برای این جلسه میخواستم جلو رفت و حالا نسبت به موضوع، انتخاب یا ادامه مسیر وضعیت روشنتری دارم؟»
بین دو جلسه کوچینگ چه اتفاقی میافتد؟
برای شناخت کامل اینکه جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است باید فاصله بین دو جلسه را هم ببینید. چیزی که در گفتوگو روشن شده ممکن است بعداً در تصمیم، رفتار، مشاهده یا حتی در فهمیدن اینکه یک برنامه مناسب شما نبوده امتحان شود.
بسته به توافق شما، ممکن است یک اقدام، مشاهده، تمرین بازتابی یا گفتوگوی مشخص را دنبال کنید. اگر برای هدفگذاری و پیگیری بین جلسات به ابزار نیاز دارید، برنامههای کوچینگ برای رشد فردی و هدفگذاری میتوانند گزینههای مرتبطی برای بررسی باشند. میزان تماس با کوچ بین جلسات هم یک قاعده واحد ندارد و باید در چارچوب همکاری روشن شود.
در روند کوچینگ، اگر اقدامی انجام نشد، موضوع فقط «موفق شدم» یا «شکست خوردم» نیست و همین نکته نشان میدهد جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است. میتوان بررسی کرد چه مانعی وجود داشت، چه چیزی درباره تصمیم یا شرایط روشن شد و آیا خود اقدام یا شکل پیگیری نیاز به تغییر دارد.
این نگاه کمک میکند جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است را به یک گفتوگوی جدا از زندگی روزمره تقلیل ندهید. نتیجه جلسه وقتی معنا پیدا میکند که بتوانید ببینید در فاصله دو ملاقات چه چیزی از آن وارد تجربه واقعی شما شده است.
برای جلسه اول کوچینگ چگونه آماده شوم؟
آمادگی مفید است، اما پیششرط یک جلسه خوب نیست. برای کسی که تازه میخواهد بفهمد جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، چند دقیقه آمادهشدن میتواند شروع را سادهتر کند.
اگر پنج دقیقه وقت دارید، این کارها کافیاند:
- یک مسئله واقعی را که این روزها ذهنتان را درگیر کرده بنویسید.
- دو یا سه اتفاق مرتبط با آن را به یاد بیاورید.
- مشخص کنید چه چیزی در این موضوع برایتان مهم است.
- یادداشت کنید تا امروز چه چیزهایی را امتحان کردهاید.
- یک جمله درباره نتیجه مطلوب جلسه بنویسید، حتی اگر فقط میخواهید سوال اصلیتان روشن شود.
- اگر درباره محرمانگی، شیوه کار، تماس بین جلسات یا نقش کوچ ابهام دارید، سوالهایتان را همراه ببرید.
هدف از این آمادگی ساختن پاسخهای از پیش آماده نیست. لازم نیست قبل از جلسه مسئله را حل کنید تا بتوانید درباره آن حرف بزنید. تجربه واقعی و مشارکت صادقانه از یک ارائه مرتب ارزش بیشتری دارد.
اگر هیچ آمادگی هم نکردهاید، میتوانید از همان چیزی شروع کنید که الان بیشترین فضای ذهنی شما را گرفته است. برای موضوعاتی که به تغییرات زندگی، انتخاب مسیر و حرکت به سمت وضعیت مطلوب مربوط میشوند، آشنایی با لایف کوچینگ هم میتواند دید کاملتری از نوع این همکاری بدهد.
از کجا بفهمم جلسه کوچینگ حرفهای و مناسب من بوده است؟
دانستن اینکه جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است زمانی کاربردی میشود که بتوانید بعد از جلسه کیفیت و تناسب آن را ارزیابی کنید. فقط انرژی جلسه یا کاریزمای کوچ را معیار قرار ندهید.
این پرسشها میتوانند کمک کنند:
- آیا موضوع جلسه را من انتخاب کردم یا دستکم با انتخاب آن موافق بودم؟
- آیا روشن کردیم از این جلسه چه میخواهم و چه چیزی نشانه پیشرفت است؟
- آیا کوچ بیشتر به واژهها و تجربه من گوش داد یا تفسیر خودش را تحمیل کرد؟
- آیا برای فکرکردن، مکثکردن و مخالفتکردن جا داشتم؟
- آیا میتوانستم برداشت کوچ را رد یا اصلاح کنم؟
- آیا تصمیم یا اقدام نهایی متعلق به من بود؟
- آیا در پایان، نتیجه و ادامه مسیر را مرور کردیم؟
- آیا محرمانگی، مرزها و نقشهای دو طرف برایم روشن است؟
- اگر احساس کنم رابطه دیگر برایم ارزش ندارد، آیا میتوانم درباره تغییر روش، تغییر کوچ یا پایان همکاری حرف بزنم؟
لازم نیست این فهرست را به فرم امتیازدهی خشک تبدیل کنید. کاربردش این است که اگر بعد از جلسه حس مبهمی دارید که چیزی درست نبوده، بتوانید دقیقتر ببینید مشکل از کجا آمده است.
اگر چند مورد از این معیارها به طور مداوم غایباند، میتوانید موضوع را مستقیم با کوچ مطرح کنید و تناسب همکاری را دوباره بسنجید. برای دیدن معیارهای رسمی ارزیابی رفتار یک کوچ حرفهای در سطح PCC، میتوانید معیارهای ارزیابی PCC را هم بررسی کنید. برای ارزیابی دقیقتر شیوه کار یک کوچ، میتوانید اصول کوچینگ و شایستگیهای جلسات حرفهای را هم به عنوان معیار بررسی در نظر بگیرید.
کوچینگ چه زمانی پاسخ کافی نیست؟
بخشی از فهم اینکه جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، شناختن مرز آن است. کوچینگ برای همه نیازها یک خدمت واحد نیست. اگر مسئله اصلی نیازمند تشخیص، درمان یا مداخله تخصصی سلامت روان است، کوچینگ نباید جای رواندرمانی یا خدمات بالینی را بگیرد.
برای انتخاب خدمت فقط نپرسید «آیا میتوانم درباره این موضوع با کوچ حرف بزنم؟» سوال دقیقتر این است که «از این رابطه چه نوع کمکی میخواهم؟»
اگر نیاز شما بیشتر روی هدف، انتخاب، شناخت بهتر مسئله، تصمیم و ادامه مسیر متمرکز است، انتظار شما به کوچینگ نزدیکتر است. اگر میخواهید رابطه کوچینگ با مفاهیم روانشناختی و تصمیمگیری را بهتر بشناسید، راهنمای کوچینگ در روانشناسی این مرز را از زاویه دیگری بررسی میکند. اگر نیاز اصلی تشخیص یا درمان است، جنس متخصص موردنیاز متفاوت میشود.
اگر در طول همکاری روشن شود منبع یا متخصص دیگری برای نیاز شما مناسبتر است، تغییر رابطه یا مراجعه به متخصص مناسب میتواند بخشی از تصمیم درست باشد.
جمعبندی
اگر هنوز میپرسید جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، پاسخ کوتاه این است که شما موضوع را وارد میکنید، نتیجه مطلوب جلسه را روشن میکنید، با کمک سوال و بازتاب مسئله را دقیقتر میبینید، گزینهها را بررسی میکنید و در پایان مشخص میکنید چه چیزی برایتان روشن شده و ادامه مسیر چیست.
برای ارزیابی جلسه به تعداد جوابهایی که کوچ به شما داده تکیه نکنید. ببینید آیا مسئله خودتان را دقیقتر دیدهاید، آزادانه فکر کردهاید، توانستهاید مخالفت کنید و تصمیم نهایی همچنان متعلق به خودتان مانده است.
اگر کوچینگ را در بهکامراد یا هر فضای دیگری بررسی میکنید، همین معیارها میتوانند مبنای ارزیابی شما باشند. اسم مدل، انرژی جلسه یا تعداد سوالها به تنهایی کافی نیستند.
پس قبل از شروع، کارکرد جلسه اول، محرمانگی، نقش کوچ و شکل پیگیری را روشن کنید. هنگام جلسه لازم نیست جواب همه چیز را بدانید. در پایان هم خودتان را مجبور نکنید حتماً با یک تصمیم بزرگ یا تکلیف سنگین بیرون بیایید.
بعد از جلسه از خودتان بپرسید «من حالا چه چیزی را بهتر میبینم و با آن چه میخواهم بکنم؟» پاسخ همین سوال نشان میدهد جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است و این گفتوگو برای شما چه چیزی را جلو برده است.
سوالات متداول
جلسه کوچینگ چقدر طول میکشد؟
برای همه کوچها و همه انواع کوچینگ یک مدت ثابت و اجباری وجود ندارد. مدت جلسه باید در توافق همکاری روشن شود و میتواند با نوع خدمت، هدف و شیوه کار کوچ متفاوت باشد.
اگر میخواهید در عمل بدانید جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، قبل از رزرو مدت همان جلسه و کارکردش را بپرسید. مخصوصاً جلسه آشنایی را با جلسه کامل کوچینگ یکی ندانید.
چند جلسه کوچینگ لازم است؟
عدد واحدی که برای همه افراد و همه هدفها درست باشد وجود ندارد. طول رابطه باید براساس هدف، پیشرفت، ارزش دریافتشده و توافق دو طرف دوباره بررسی شود.
سوال مفیدتر این است که برای چه هدفی وارد این رابطه شدهاید و از کجا میفهمید ادامه آن هنوز برایتان ارزش دارد.
جلسه کوچینگ آنلاین بهتر است یا حضوری؟
هیچکدام به طور مطلق بهتر نیست. ببینید در کدام شکل میتوانید حریم خصوصی، تمرکز، ارتباط پایدار و حضور ذهن بیشتری داشته باشید و آیا شیوه کار کوچ با آن قالب سازگار است.
انتخاب را فقط براساس تصور حرفهایتر بودن یکی از دو قالب انجام ندهید. شرایط واقعی خودتان معیار دقیقتری است.
آیا قبل از جلسه اول باید فرم یا تست خاصی پر کنم؟
الزام واحدی برای همه خدمات کوچینگ وجود ندارد. بعضی کوچها یا برنامهها برای جمعآوری زمینه از فرم ورودی، پرسشنامه یا ابزارهای ارزیابی استفاده میکنند و بعضی چنین مرحلهای ندارند.
وجود فرم به تنهایی نشانه بهتر یا بدتر بودن کار نیست. بپرسید چرا آن اطلاعات جمعآوری میشوند، چگونه استفاده میشوند و چه نقشی در گفتوگو دارند.
آیا جلسه صفر کوچینگ حتماً رایگان است؟
خیر. «جلسه صفر» یک استاندارد قیمتگذاری نیست و از روی این عنوان نمیتوان رایگان یا پولیبودن جلسه را نتیجه گرفت.
برای اینکه بدانید جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، دو موضوع را جداگانه روشن کنید. در آن جلسه دقیقاً چه اتفاقی میافتد و هزینه آن چگونه تعیین شده است.
اگر شرکت یا کارفرما هزینه کوچینگ را بدهد، حرفهای من محرمانه میماند؟
نباید درباره این موضوع حدس زد. وقتی حامی مالی یا سازمان دیگری در رابطه حضور دارد، باید از ابتدا روشن شود چه اطلاعاتی، با چه کسی و در چه شرایطی ممکن است به اشتراک گذاشته شود.
اگر این محدوده برایتان مبهم است، قبل از مطرحکردن موضوعات حساس آن را روشن کنید.
آیا همه کوچها باید از مدل GROW یا یک ساختار ثابت استفاده کنند؟
خیر. یک مدل واحد و اجباری برای همه جلسات وجود ندارد. ICF Core Competencies رفتارها و مهارتهای حرفهای را مشخص میکند، اما جلسه را به یک اسکریپت ثابت با نام یک مدل خاص محدود نمیکند.
اگر میخواهید بفهمید جلسه و فرایند کوچینگ چگونه است، بیش از نام مدل به این نگاه کنید که آیا ساختار جلسه به مسئله شما کمک میکند یا نه. مدل باید در خدمت مسئله مراجع باشد، نه اینکه گفتوگو فقط برای جاگرفتن در مدل تغییر شکل بدهد.
